Kış Uykusu

Kapadokya'da bir otel işleten emekli oyuncu Aydın, çevresindeki insanlarla — eşi Nihal, kız kardeşi Necla, kiracıları olan yoksul aile — uzun, kâğıt gibi diyaloglara girer. Kış uzar, otel boşalır; konuşmalar uzun cümlelerin arkasına saklanan suskunlukları ortaya çıkarır.

Film, entelektüel olmanın etik bir kalkan olabileceği gerçeğini gösterir. Aydın haklıdır — neredeyse her tartışmada haklıdır. Ama bu 'haklı olma' onu sevemez biri yapar. Ceylan, eşitsizliği bir köy hikâyesinin altına gizlenmiş bir karakter çürümesi olarak kurar. 'Aydın olmak' fiilinin ironisi başlığın kendisinde: kış uykusu hem doğal hem ahlaki bir çekiliştir.

Yoksul ailenin çocuğu, Aydın'ın eşi Nihal'in 'iyilik' olarak getirdiği parayı sobaya atar. Bu sahne filmin merkezi: yardım, alanı küçültür; gerçekten muhtaç olan, yardım edenin aynasında daha çok küçülür. Çocuğun jesti, üç saatlik diyalogların sığdıramadığı şeyi söyler.

Ceylan filmi Çehov'un 'Karım' ve 'İyi İnsanlar' hikâyelerinden uyarladığını söyler. Cannes Altın Palmiye 2014. Çoğu izleyici 'çok uzun, çok konuşmalı' tepkisini verir; halbuki Ceylan için film bir 'yorgunluk denemesi' — izleyicinin de Aydın'ın yorgunluğunu hissetmesini ister.

Demet Akbağ (Necla) ile Haluk Bilginer (Aydın) arasındaki on dakikalık 'kötülüğe direnmemek' tartışmasına bak. Necla'nın bir cümlesi Aydın'ı sustar — Ceylan o sessizliği iki saniye fazla tutar; o iki saniye filmin kalbidir.

• Once Upon a Time in Anatolia

  yönetmen · Nuri Bilge Ceylan

• Ahlat Ağacı

  yönetmen · Nuri Bilge Ceylan

• Susuz Yazarşivde →

  yönetmen · Metin Erksan

• Scenes from a Marriage

  yönetmen · Ingmar Bergman